Sign up with your email address to be the first to know about new products, VIP offers, blog features & more.
[mc4wp_form id="4890"]
Zapisz Zapisz
↑ Σε είδα να παθιάζεσαι ένα παιχνίδι, βλέποντας μια ταινία, καθαρίζοντας έναν λεκέ, φτιάχνοντας ένα φαγητό. Το πάθος αξίζει στις μικρές στιγμές.
↑Σε είδα να λες ευχαριστώ και συγγνώμη στο τέλος της δουλειάς σου.
↑Σε είδα να χαμογελάς αμήχανα, ανίκανος να προσπεράσεις τον ηλικιωμένο μπροστά σου που σου έκλεινε το δρόμο.
↑Σε είδα να τρως παγωτό τον χειμώνα και να πίνεις ζεστό καφέ το καλοκαιρινό πρωινό. Αντιθέσεις απαραίτητες.
↑Σε είδα να κάνεις ένα μεγάλο βήμα με τους ψυχαναγκασμούς σου χαϊδεύοντας τον σκύλο της παρέας.
↑ Σε είδα να χρησιμοποιείς(έστω και αποτυχημένα) το χιούμορ για να καλύψεις την αμηχανία σου.
↓Σε είδα να χάνεις την τελευταία ελπίδα που κρατούσες ότι οι άνθρωποι αλλάζουν.
↓Σε είδα να βρίσκεις ευκαιρία να επιβάλεις την θιγμένη από χρόνια ανωτερότητα σου σε αδύναμους που δεν τολμούν καν να σε κοιτάξουν στα μάτια.
↓Είδα να σε υποτιμούν εμμέσως και να τους πιστεύεις, μην έχοντας τρόπους και άμυνες να πείσεις απλά εσένα.
↑Είδα να γνωρίζεις καινούργιους ανθρώπους και να ενθουσιάζεσαι με την ομορφιά και την δύναμη των ανθρώπινων σχέσεων.
↑ Σε είδα να γεμίζεις με σχέδια το μπλοκ ζωγραφικής σου περιμένοντας το λεωφορείο να έρθει.
↓Σε είδα να μιλάς για την δουλειά σου με απέχθεια. Να περιμένεις πότε θα έρθει η Παρασκευή. Δεν αξίζει.
↑Σε είδα να ανταλλάσσεις μια βραδιά εξόδου, με μια βραδιά με πυτζάμες, επιτραπέζια, φίλους στο σπίτι και πίτσα.
↓Σε είδα να κάνεις ένα τσιγάρο γεμάτη προβληματισμούς, να το αφήνεις στη μέση γιατί δεν προλαβαίνεις και να φοράς το χαμόγελο της συγκατάβασης βουτώντας ξανά στα βαθιά
↑Σε είδα να παίρνεις το βιβλίο σου και έναν καφέ στο χέρι και να πηγαίνεις θάλασσα. Ξεπέρασε το αμήχανο βλέμμα των άλλων, βούτηξε στο βιβλίο!
↑Σε είδα να παίρνεις τους φίλους σου Σάββατο πρωί, να κάθεσαι στο γρασίδι και να ακούς δίσκους από το πικ-απ σου. Πόλη του εξωτερικού; Όχι! Παραλία Θεσσαλονίκης!
↓Σε είδα να προσβάλλεις ηλικιωμένους μπροστά στο παιδί σου όταν ζήτησαν μια θέση στο λεωφορείο..
↓Σε είδα και σε γνώρισα μέσα στο πλήθος να περπατάς σκεπτικός και να σμίγεις τα φρύδια. Δεν σε διέκοψα. το χρειαζόσουν.
↑Σε είδα να βρίσκεις μικρά, διασκεδαστικά πράγματα για να κάνεις την καθημερινότητα σου υποφερτή.
↑ Σε είδα ξαπλωμένο στον δρόμο, βρώμικο αλλά επαρκή, μιας και το μόνο που ήθελες είναι να απολαύσεις τον ήλιο.
↑Σε είδα να κουνάς το λευκό σου μπαστούνι στις ειδικές ράγες του πεζοδρομίου, απολαμβάνοντας την απογευματινή σου βόλτα.
↑Σε είδα να ψάχνεις να βρεις τα καλά και τα άσχημα. Και τα καλά να είναι πιο πολλά ενώ νόμιζες το αντίθετο.
↓Σε είδα νευρικό, να φοβάσαι να μιλήσεις ενώ ξέρω ότι έχεις άποψη. Η θέση βουλώνει στόματα; Έχεις φωνή. Μίλα!
↑Σε είδα να πηγαίνεις στην δουλειά σου κρατώντας έναν καφέ στο χέρι και να γελάς μόνος σου ακούγοντας τον αγαπημένο σου σταθμό.
↑Σε είδα να παίρνεις ικανοποίηση όταν η ευγένεια σου εκτιμήθηκε.
↑Σε είδα να κοιμάσαι στο αστικό και σε ζήλεψα που δεν έχω αυτήν την “πολυτέλεια”.
↑Σε είδα να μιλάς για τα προβλήματα σου, χαμογελώντας που πλέον είσαι χαλαρός να το κάνεις.

Η συλλογή Prinzhorn: μια αλλιώτικη συλλογή έργων τέχνης

Στην Πανεπιστημιακή Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστήμιου της Χαϊδελβέργης, υπάρχει μια αλλιώτικη συλλογή  έργων τέχνης. Η συλλογή Prinzhorn είναι αφιερωμένη σε έργα τέχνης που λειτουργούν σαν “παράθυρα” στην ψυχή των ψυχικά νοσούντων ασθενών.

 

H Συλλογή Prinzhorn


Η συλλογή ονομάστηκε έτσι από τον ιστορικό τέχνης Hans Prinzhorn που σπούδασε την Ιατρική επιστήμη κατά τη διάρκεια του Α ‘Παγκοσμίου Πολέμου και προσπάθησε να αξιοποιήσει και τις δύο του ιδιότητες μετά τον πόλεμο. Κατά την ένταξη του στην Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης το 1919, ο Prinzhorn ανέλαβε να διευρύνει το πρόγραμμα τέχνης που είχε καθιερωθεί. Κάτω από την κατεύθυνση του Prinzhorn, η συλλογή έργων τέχνης, από ψυχιατρικούς ασθενείς, πάσχοντες από σχιζοφρένεια έως κατάθλιψη, αυξήθηκε σε πάνω από 5.000 κομμάτια από περισσότερους από 450 ασθενείς.

Ο Prinzhorn δημοσίευσε ένα βιβλίο (Artistry of the Mentally Ill) το 1922 στο οποίο ανέλυε τα έργα 10 καλλιτεχνών και τη σχέση τους με την ψύχωση των δημιουργών τους. Περιέγραψε στοιχεία που βλέπουμε συχνά σε τέτοια έργα, όπως το horror vacui ,δηλαδή την τάση να γεμίζει κάθε τελευταία γωνία μιας επιφάνειας, τα διακοσμητικά σχέδια, τα επαναλαμβανόμενα στοιχεία και τα θέματα που είναι, κυρίως, θρησκευτικού ή ερωτικού περιεχομένου.

Καθώς οι Ναζί ανέλαβαν την εξουσία πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ένα από τα προγράμματα εθνικιστικού καθαρισμού τους περιλάμβανε την εξάλειψη κάθε τέχνης που μπορούσε να θεωρηθεί «μη Γερμανική». Αυτό περιλάμβανε όλη την τέχνη που δεν προωθούσε τα ιδανικά της Άριας φυλής και σίγουρα περιλάμβανε τα αφηρημένα θεραπευτικά έργα της συλλογής του Prinzhorn. Ευτυχώς, η τεράστια συλλογή έργων κρύφτηκε στην πανεπιστημιακή αποθήκη και διέφυγε από τις πυρκαγιές της λογοκρισίας.

 

Καλλιτέχνες από τη Συλλογή Prinzhorn

 

August Natterer, Hexenkopf (The Witch’s Head), 1915

 

 

 

Barbara Suckfil from the Prinzhorn Collection.

 

 

Else Blankenhorn

 

 

Αποτέλεσμα εικόνας για prinzhorn collection

Jakob Mohr “Beweiβe”, 1910. The Prinzhorn Collection.

Αποτέλεσμα εικόνας για Karl Brendel prinzhorn collection

Karl Brendel, ξυλόγλυπτο αγαλματίδιο, Συλλογή Prinzhorn

 

Αποτέλεσμα εικόνας για Johann Knüpfer

‘Die Herrlichkeiten das Schrot dem Jagdgewehr’ Johann Knopf

 

Αποτέλεσμα εικόνας για prinzhorn collection

A letter from patient Emma Hauck

 

Dr. Thomas Röske – ‘The Prinzhorn Collection – Past and Present’

 

 

Alexandra Gallinova, The Oppressed Human, 1986

 

Παραφροσύνη και δημιουργικότητα

Μια ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Jena, της Γερμανίας προσπάθησε να αναλύσει 1,256 εικόνες από 14 καλλιτέχνες με σχιζοφρένεια ή πρόωρη άνοια (dementia praecox) από την συλλογή Prinzhorn. Statistical Image Properties in Works from the Prinzhorn Collection of Artists with Schizophrenia, Gudrun Maria Henemann et al. Χρησιμοποιήθηκαν έξι αντικειμενικές στατιστικές ιδιότητες για την αισθητική ανάλυση εικόνων. Αυτές οι ιδιότητες αντικατοπτρίζουν χαρακτηριστικά της τυπικής σύνθεσης μιας εικόνας, όπως το fractal dimension που δείχνει την υποκειμενική πολυπλοκότητα μιας εικόνας. Τα αποτελέσματα για τους καλλιτέχνες με σχιζοφρένεια συγκρίθηκαν με έργα τέχνης από τρεις δημόσιες συλλογές ζωγραφικής που περιλαμβάνουν εξαιρετικά αναγνωρισμένα έργα τέχνης, καθώς και έργα τέχνης άγνωστων καλλιτεχνών. Πολλά από τα έργα των ασθενών δεν διέφεραν από τις εικόνες ελέγχου. Ωστόσο, τα έργα τέχνης των 6 από τους 14 καλλιτέχνες με σχιζοφρένεια είχαν ιδιότητες που αποκλίνουν από το φάσμα των τιμών που λαμβάνονται για τα έργα τέχνης ελέγχου.

 

 

Η σχέση μεταξύ ψυχικής διαταραχής και δημιουργικότητας έχει γοητεύσει τους επιστήμονες αλλά και τους καλλιτέχνες. O Γάλλος καλλιτέχνης Jean Dubuffet (1901-1985) είπε: 

Για μένα, η παραφροσύνη είναι εξαιρετική λογική. Το φυσιολογικό είναι ψυχωτικό. Φυσιολογικό σημαίνει έλλειψη φαντασίας, έλλειψη δημιουργικότητας.

Το 1972, ο ίδιος δημιούργησε τον όρο “Art Brut”, που σημαίνει “ωμή τέχνη”, επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον του κυρίως στα έργα των έγκλειστων σε ψυχιατρικά ιδρύματα. Αργότερα, από τον κριτικό τέχνης Ρότζερ Κάρντιναλ, χρησιμοποιήθηκε ο όρος Outsider Art (τέχνη του περιθωρίου ή, πιο ελεύθερα, τέχνη των απέξω), που σήμερα συμπεριλαμβάνει και δημιουργίες καλλιτεχνών που δεν έχουν κάποιο ψυχικό πρόβλημα. Κατά κανόνα, αυτοί που εντάσσονται στο ρεύμα έχουν ελάχιστη έως καμία επαφή με τον κόσμο της τέχνης και συχνά χρησιμοποιούν πρωτότυπες τεχνικές ή υλικά.

 

 

Πολλοί γνωστοί καλλιτέχνες πιστεύεται ότι υπέφεραν από ψυχιατρικές διαταραχές, για παράδειγμα ο Edvard Munch, ο Vincent Van Gogh ή οι καλλιτέχνες του Αφηρημένου Εξπρεσιονισμού της Σχολής της Νέας Υόρκης. Πρόσφατες μελέτες αποκάλυψαν ότι υπάρχουν σύνδεσμοι μεταξύ της σχιζοφρένειας και της δημιουργικότητας, όσον αφορά ακόμα και παρόμοιες γενετικές ρίζες.¹ Ωστόσο, δεν είναι σαφές εάν η ψυχική ασθένεια αποτελεί αιτία της δημιουργικότητας ή μόνο την επηρεάζει. Μελέτες περισσότερων από 1 εκατομμύριο Σουηδών το 2011 και το 2013 διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι που είχαν στενούς συγγενείς με σχιζοφρένεια ή διπολική διαταραχή ήταν πολύ πιο πιθανό να ακολουθήσουν καλλιτεχνικά επαγγέλματα.²

 

 

Αποτέλεσμα εικόνας για prinzhorn collection

 

Σήμερα η συλλογή εξακολουθεί να εκτίθεται στην Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης και έχει επεκταθεί με έργα από παρόμοια προγράμματα ανά τον κόσμο. H συλλογή περιλαμβάνει πλέον 16000 ζωγραφιές, ξύλινα γλυπτά, κολάζ και σκίτσα από ψυχιατρικούς ασθενείς και πολλά από αυτά είναι σε μόνιμη έκθεση, δίνοντας φωνή σε δεκαετίες περιθωριοποίησης μιας ιδιαίτερης, δημιουργικής ομάδας.

 

http://www.prinzhorn.ukl-hd.de/index.php?id=84

 

What am I in the eyes of most people – a nonentity or an eccentric or an obnoxious person – someone who has no position in society and never will have, in short the lowest of the low. Well, then – even if that were all absolutely true, I should one day like to show by my work what there is in the heart of such an eccentric, of such a nobody

Vincent Van Gogh to his brother Theo, 1882